UWAGA! Dołącz do nowej grupy Nowy Sącz - Ogłoszenia | Sprzedam | Kupię | Zamienię | Praca

Newag


Newag jest polskim przedsiębiorstwem produkcyjnym, które ma status spółki akcyjnej i skupia się na wytwarzaniu oraz modernizacji różnorodnego taboru szynowego.

Specjalizuje się w produkcji pojazdów zarówno spalinowych, jak i elektrycznych, a także wagonów pasażerskich. Kluczowym miejscem działalności firmy jest jej główna siedziba, zlokalizowana w Nowym Sączu, natomiast dodatkowy oddział – Zamiejscowy Wydział Produkcji Lokomotyw Elektrycznych – mieścił się w Gliwicach.

Pojazdy skonstruowane przez Newag są użytkowane nie tylko w Polsce, lecz również w takich krajach jak Włochy, gdzie cieszą się dużym zainteresowaniem i uznaniem.

Historia zakładów sięga 1876 roku, kiedy to założono warsztaty kolejowe. Od roku 1952 do 2005 funkcjonowały one pod nazwą Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego (ZNTK) w Nowym Sączu, co potwierdza długą tradycję i doświadczenie tej znaczącej firmy w branży transportu kolejowego.

Historia

Lata 1876–1952

Historia warsztatów kolejowych w Nowym Sączu sięga 1876 roku, kiedy to powstały Cesarsko-Królewskie Warsztaty Kolei. Ich głównym zadaniem było zapewnienie wsparcia technicznego oraz remontowego dla nowo zbudowanej linii kolejowej tarnowsko-leluchowskiej, która przechodziła przez to strategiczne miasto.

W okresie od 1880 do 1912 roku, zakład przeszedł etap intensywnego rozwoju i modernizacji. W trakcie I wojny światowej udało się uniknąć zniszczeń, a zakład zdobył nową specjalizację, zajmując się naprawą oraz produkcją pociągów pancernych dla armii austro-węgierskiej. W 1918 roku warsztaty wyremontowały pierwszą lokomotywę parową w odrodzonej Polsce, a do 1920 roku ich działalność rozszerzono na remonty dla przewoźników cywilnych. W 1922 roku nastąpiła zmiana nazwy na Warsztaty Główne I klasy Nowy Sącz, a zatrudnienie osiągnęło około 1800 pracowników, którzy pracowali w trzech wydziałach: parowozowym, wagonowym oraz mechanicznym.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej, w związku z nadciągającą groźbą, część personelu oraz sprzętu została ewakuowana do Stanisławowa. Po zajęciu miasta przez Niemców, warsztaty przeszły rozbudowę, a w 1944 roku zatrudnienie wynosiło już 6000 pracowników. Niestety, w wyniku działań wojennych, większość maszyn oraz połowa budynków została zniszczona lub wywieziona przez okupanta. Mimo trudnych warunków, część narzędzi udało się ukryć, co umożliwiło szybkie rozpoczęcie odgruzowywania oraz odbudowy. To właśnie w 1950 roku zakład przyjął nazwę Przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe, Warsztaty Mechaniczne Nr 3 w Nowym Sączu, a rok później przemianowano je na Zakłady Naprawcze Parowozowo-Wagonowe Nr 3 w Nowym Sączu.

Okres ZNTK (1952–2005)

W 1952 roku, warsztaty zostały wyodrębnione z struktur PKP i przekształcone w niezależne przedsiębiorstwo pod nazwą Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego Nowy Sącz. W latach pięćdziesiątych na terenie zakładu zbudowano pięć schronów dla Terenowej Obrony Przeciwlotniczej, które obecnie zostały już usunięte.

W 1963 roku zakład został wytypowany do napraw taboru spalinowego przez Rady Ministrów, a w 1966 adaptowano go do prac związanych z naprawą spalinowych pojazdów trakcyjnych. W 1972 roku miało miejsce uroczyste pożegnanie ostatniego parowozu TKt48-166, a w tym samym roku wykonano naprawę pierwszej lokomotywy spalinowej serii SM42. Od 1977 roku zakład przygotowywał się do uruchomienia remontów lokomotyw serii SP42, SM48 i SM31, stając się monopolistą na krajowym rynku remontów parowozów wąskotorowych.

W 1982 roku powrócono do struktur PKP, a w 1991 zakład uzyskał ponownie status samodzielnego przedsiębiorstwa podległego Ministerstwu Transportu. W tym czasie rozpoczęto modernizację wagonów osobowych i do 1996 roku objęto nią wszystkie ich typy eksploatowane przez PKP.

6 września 1994 roku Minister Przekształceń Własnościowych podpisał akt notarialny przekształcający zakład w jednoosobową spółkę akcyjną skarbu państwa. W 1995 roku akcje trafiły do narodowych funduszy inwestycyjnych, a pakiet większościowy do X NFI Foksal. Sytuacja finansowa zakładu pogorszyła się w 2001 roku z powodu ograniczonej liczby zamówień, co zmusiło do zmiany zarządu i rozpoczęcia procesu restrukturyzacji. W tym roku oddano do eksploatacji pierwszą lokomotywę elektryczną EU07-379, a w 2003 roku spółka została nabyta przez prywatnego inwestora i wdrożono system zapewnienia jakości ISO 9001:2001.

W 2004 roku oddano do użytku pierwszą naprawioną i zmodernizowaną w ZNTK Nowy Sącz EZT serii EN57, a zakład nawiązał współpracę z General Electric, co wiązało się z nowym wyposażeniem hal produkcyjnych.

Newag (od 2005)

W 2005 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki na Newag. Ten rok obfitował w wydarzenia, ponieważ do eksploatacji przekazano pierwszy naprawiony w Nowym Sączu EZT serii EN71 oraz przekazano Szybką Kolej Miejską Sp. z o.o. w Warszawie nowo wyprodukowany EZT 14WE-01. W 2007 roku dostarczono LHS pierwszą zmodernizowaną lokomotywę 311D.

Rok 2008 przyniósł nabycie większościowego pakietu akcji Zakładów Naprawczych Lokomotyw Elektrycznych Gliwice, które później przekształcono w Newag Gliwice. W 2009 roku pojazd 19WE uzyskał świadectwo typu, a w kolejnym roku pierwsza zmodernizowana lokomotywa 16D została dostarczona do LHS, natomiast PKP Cargo otrzymał pierwszą lokomotywę 6Dg. SKM Warszawa zyskała 4 pojazdy 19WE, a także rozpoczęto produkcję i dostarczanie pierwszych pojazdów spalinowych serii SA137 oraz SA138, zamówionych przez Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego.

W 2012 roku zrealizowano pierwszy niskopodłogowy EZT serii 35WE, który wszedł w skład rodziny Newag Impuls oraz stworzono pierwszy tramwaj 126N Nevelo. W 2013 roku skład 31WE Impuls osiągnął imponującą prędkość 211,6 km/h na Centralnej Magistrali Kolejowej, ustanawiając rekord Polski dla pojazdów zaprojektowanych i produkowanych wyłącznie w kraju.

5 grudnia 2013 roku Newag zadebiutował na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, gdzie w ramach debiutu sprzedano akcje stanowiące 43,47% kapitału zakładowego spółki. 1 czerwca 2015 roku spółka Taurus Capital Investments nabyła 53% akcji, wcześniej będących własnością Bogdana Borka, Zbigniewa Jakubasa, Zbigniewa Konieczka i Wiesława Piwowara.

Na początku lutego 2015 roku zakończono proces podziału spółki zależnej (Newag Gliwice). Kluczowe aktywa związane z produkcją, naprawą, modernizacją oraz dzierżawą pojazdów szynowych przeniesiono do Newag, a w Gliwicach powstał Zamiejscowy Wydział Produkcji Lokomotyw Elektrycznych. Nowa lakiernia została oddana do użytku w styczniu 2016 roku, a w czerwcu tego samego roku zapadła decyzja o przeniesieniu produkcji lokomotyw do Nowego Sącza.

Działalność

Elektryczne zespoły trakcyjne

Firma Newag, znana wcześniej jako ZNTK Nowy Sącz, na początku 2005 roku wyprodukowała swój pierwszy elektryczny zespół trakcyjny, model 14WE. Był on stworzony na podstawie części uzyskanych ze skasowanych składów EN57. Warto zaznaczyć, że 8 z tych jednostek trafiło do nowo powstałej SKM Warszawa, natomiast jeden z nich został przeznaczony jako pociąg papieski. Istotnym osiągnięciem było wprowadzenie modelu 19WE, pierwszego nowego składu, który również został zakupiony przez SKM Warszawa w wersji czteroczłonowej. Podczas testów uzyskano wydłużoną wersję 20WE na 6 członów.

W 2011 roku Newag wprowadził 35WE Impuls, sześcioczłonowy skład stworzony z myślą o SKM Warszawa. W grudniu 2012 roku zakończono produkcję pierwszej czteroczłonowej wersji Impulsa – 31WE, z kolei 5 takich jednostek zakupiły Koleje Dolnośląskie. W 2013 roku Newag podpisał umowy o dostawę kolejnych składów z województwami warmińsko-mazurskim oraz podkarpackim, a z Kolejami Mazowieckimi na pięcioelementowy zespół Impulsów. Z kolei 10 grudnia 2015 roku Newag dostarczył Impulsy do Włoch w ramach pierwszego kontraktu zagranicznego. Do roku 2022 wyprodukowano 200 takich pojazdów.

Spalinowe zespoły trakcyjne

Nowe możliwości rynkowe zyskano po przetargu ogłoszonym we wrześniu 2009 roku przez samorząd województwa pomorskiego, dotyczącego 2- i 3-członowych spalinowych zespołów trakcyjnych. Newag w kooperacji z krakowską firmą EC Engineering zaprojektował modele 220M i 221M, a produkcję rozpoczęto w lutym 2010 roku, jeszcze przed podpisaniem umowy z samorządem w maju. Pierwszy 221M wyruszył na tory we wrześniu 2010 roku na targach InnoTrans w Berlinie.

Kolejne 2 sztuki 220M sprzedano do województwa opolskiego, a inne 220M i 221M trafiły do województwa lubuskiego, śląskiego oraz do Przewozów Regionalnych. W dniu 18 czerwca 2013 roku Newag podpisał umowę z Kolejami Mazowieckimi na dostawę SZT 222M. 3 grudnia 2013 roku z dostawcą Ferrovia Circumetnea z Włoch zawarto umowę na 4 wąskotorowe SZT Vulcano, z opcją rozbudowy do 10 sztuk.

Tabor metra

W lutym 2011 roku Newag, jako część konsorcjum z Siemensem, podpisał umowę na budowę 35 jednostek Inspiro dla metra warszawskiego. 10 wspomnianych składów wyprodukowano w Wiedniu, reszta powstała w Nowym Sączu. Dla tego kontraktu powstała nowa hala produkcyjna, z możliwością jej dalszego użytku przy innych projektach. 28 września 2015 roku złożono kolejne zamówienie z Sofii na składy Inspiro.

Lokomotywy elektryczne

W 2009 roku rozpoczęto produkcję lokomotywy Dragon w gliwickim oddziale Newagu, a w 2012 roku powstał model Griffin. Rok 2011 przyniósł zakup 4 sztuk lokomotyw Dragon przez STK, a Lotos Kolej nabył 5 sztuk. W czerwcu 2016 roku przeniesiono produkcję lokomotyw do Nowego Sącza, gdzie rozpoczęto kontraktowanie Dragona drugiej generacji oraz Griffina. W lipcu 2018 roku Newag zaprezentował nowy model Dragona 2 jako pierwszą sześcioosiową lokomotywę elektryczną zgodną z wymogami TSI 2014.

Lokomotywy spalinowe

Pierwsze zmodernizowane lokomotywy spalinowe, typ 6Dg oraz 311D, trafiły do użytku w 2007 roku. Nowe modernizacje lokomotyw TEM2 nastąpiły w 2010 roku, gdzie w zależności od rozstawu szyn zmodernizowane lokomotywy przyjęły typy 15D lub 16D. Od lipca 2014 do maja 2015 roku firma zrealizowała zlecenie dla PKP Intercity na 10 modernizacji lokomotyw 6D. Dodatkowo w listopadzie 2015 roku zainicjowano modernizacje lokomotyw M62 eksploatowanych na Ukrainie.

Wagony osobowe

Newag odpowiada za modernizacje i remonty wszystkich typów wagonów osobowych. W 2011 roku w ramach modernizacji wprowadzono zmiany w kuszetce 134Ab, umożliwiając jej jeżdżenie z prędkością do 200 km/h. W 2013 roku powstał wagon 168A, który jest przykładem wprowadzenia wagonów przystosowanych do przewozu osób niepełnosprawnych. W 2017 roku dodatkowo zmodernizowano 16 wagonów tego samego typu, by umożliwić przewóz rowerów.

Tramwaje

W czasach ZNTK Nowy Sącz realizowano naprawy tramwajów, głównie typu 105N dla MPK Kraków. W marcu 2012 roku Newag przedstawił prototyp tramwaju Nevelo, a pierwsze kursy pasażerskie odbyły się 25 czerwca 2013 roku z jego udziałem.

Zestawienie wyprodukowanych pojazdów

Elektryczne zespoły trakcyjne
14WE
Halny
19WE
31WE
Impuls
35WE
Impuls
36WE
Impuls
36WEa
Impuls
37WE
Impuls
39WE
45WE
Impuls

Inspiro
31WEb
Impuls II
31WEba
Impuls II
31WEbb
Impuls II
36WEd
Impuls II
36WEdb
Impuls II
37WEa
Impuls II
45WEa
Impuls II
Łącznie
9450101503638259628+148915280+
Hybrydowe zespoły trakcyjne
36WEh
Impuls II
36WEha
Impuls II
36WEhb
Impuls II
_Łącznie
2458_37+
Spalinowe zespoły trakcyjne
36WEhd
Impuls II
220M
221M
222M
226M
Vulcano
_Łącznie
29564+_26+
Lokomotywy elektryczne
E4MSU
Griffin
E4MSUa
Griffin
E4DCU
Griffin
E4DCUd
Griffin
E6ACT
Dragon
E6ACTd
Dragon
E6ACTa
Dragon
E6ACTab
Dragon
E6ACTadb
Dragon
E6ACTad
Dragon
E6MST
Dragon
______Łącznie
113+55+59616238924_169+
Tramwaje
126N
Nevelo
_Łącznie
1_1
Elektryczne zespoły trakcyjne – modernizacje
EN57EN71_Razem
963_99
Lokomotywy elektryczne – modernizacje
EU07
303Eb
EU07
303Ec
EP07P
303Eb
EP09
104Ec
EM10
405Em
3E-100
ET22
201El
ET22
201Ek
ET22
201Em
EL2
_Razem
231534+491720283_144+
Lokomotywy spalinowe – modernizacje
6Dg6Dl15D/16D18D311D_Razem
213+10140+1048_420+
+ – dalsze produkcje pojazdów danego typu / kontynuacja modernizacji danego typu

Warto dodać, że produkcja Inspiro realizowana jest w ramach współpracy z firmą Siemens.

Prezentacje na targach

W ramach działalności Newag, firma uczestniczy w różnorodnych targach, prezentując swoje najnowsze osiągnięcia oraz innowacyjne rozwiązania w branży transportu kolejowego. Poniżej znajduje się zestawienie najważniejszych wydarzeń targowych, w których Newag brał udział.

RokNazwa TargówEZTSZTLokomotywa
elektryczna
Lokomotywa
spalinowa
Wagon_
2005Trako14WE Halny
(14WE-02)
____

2007Trako___6Dg
(6Dg-01)
311D
(311D-04)
__
2008InnoTrans19WE
(19WE-01)
__311D
(311D-03)
__
2009TrakoEN71AC
(EN71AC-045)
_E6ACT Dragon6Dg
(SM42-1501)
__
2010InnoTrans_221M
(221M-01)
E6ACT Dragon___
2011Trako_220M
(SA137-001)
E6ACT Dragon_kuszetka 134Ac
(57 51 51-40 001-8)
_
2012InnoTrans35WE Impuls
(35WE-004)
_E4MSU Griffin16D
(16D-009)
__
2013Trako31WE Impuls
(31WE-005)
_E4MSU Griffin
(E4MSU-001)
15D
(ST48-002)
osobowy 168A_
2014InnoTrans36WEa Impuls
(36WEa -011)
222M
(222M-001)
E6ACT Dragon
(E6ACT-008)
___
2015Trako45WE Impuls
(45WE-010)
_E6ACT Dragon
(E6ACT-008)
___
2016InnoTrans36WEa Impuls
(EN63A-028)
_E6ACTd Dragon
(E6ACTd-101)
___
2017Trako36WEb Impuls
(36WEb-002)
_E4DCUd Griffin
(E4DCUd-002)
_osobowy 168A_
2018InnoTrans36WEd Impuls
(36WEb-002)
_E6ACTa Dragon
(E6ACTa-001)
___
2019Trako36WEh Impuls
(36WEh-001)
EU160 Griffin
(EU160-003)
ET26 Dragon
(ET26-001)
___
2022InnoTrans36WEh Impuls
(EN63H-008)
____
2023Trako__E4MSUa Griffin
(E4MSUa-002)
___
2024InnoTrans__EU200 Griffin
(EU200-010)
___

Współpraca z oświatą i nauką

Firma Newag nawiązała owocną współpracę z Politechniką Krakowską, angażując się w różnorodne projekty badawcze oraz edukacyjne. W szczególności, w 2017 roku, Newag objął patronatem nową specjalność na Wydziale Mechanicznym uczelni, która dotyczy Inżynierii Pojazdów Szynowych.

Również współpraca z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju przynosi wymierne efekty, co potwierdzają przyznane dotacje na różnorodne projekty:

ProjektTyp pojazduWartość dotacjiNotatki
Rozwój nowej generacji tramwaju dla transportu miejskiegoNevelo5 mln zł
Pierwsza na świecie seria autonomicznych, rekonfigurowanych bimodalnych pojazdów trakcyjnych do przewozów pasażerskich w ruchu międzyregionalnym, regionalnym i aglomeracyjnym, spełniających wymagania Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI15 mln zł
Pierwsza na świecie lokomotywa 4-osiowa z nowoczesnymi spalinowo-elektrycznymi systemami napędowymi zgodnymi z TSI 201412,5 mln zł 0 zł

Nagrody i wyróżnienia

Firma Newag może poszczycić się wieloma prestiżowymi nagrodami oraz wyróżnieniami, które podkreślają jej znaczenie na rynku. Oto kluczowe osiągnięcia, które potwierdzają nie tylko wysoką jakość jej produktów, ale także innowacyjność i dynamiczny rozwój.

  • w 2010 roku, Newag otrzymał tytuł Firmy 20-lecia od Polskiego Klubu Biznesu,
  • w 2012 roku, zdobył tytuł Innowator 2012 przyznany przez tygodnik Wprost,
  • w 2014 roku, firma uzyskała tytuł Diament Forbesa zajmując 2. miejsce w województwie małopolskim oraz 8. w Polsce w zakresie przeciętnego rocznego wzrostu wartości,
  • w 2014 roku, przyznano jej tytuł Lider Małopolski 2013 przez Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski,
  • w 2014 roku, Newag zdobył tytuł Inwestor Roku podczas VII Forum Inwestycyjnego w Tarnowie,
  • w 2015 roku, ponownie przyznano mu tytuł Diament Forbesa, tym razem zajmując 3. miejsce w województwie małopolskim oraz 20. w Polsce w zakresie przeciętnego rocznego wzrostu wartości,
  • w 2015 roku, firma otrzymała Małopolską Nagrodę Gospodarczą w kategorii Duży Przedsiębiorca,
  • w 2015 roku, zdobyła tytuł Najbardziej innowacyjnej firmy kolejowej w Europie w pierwszej edycji konkursu ERCI Innovation Awards.

Kontrowersje

5 grudnia 2023 roku zespół informatyczny Dragon Sector ujawnił istotną informację dotyczącą oprogramowania elektrycznych zespołów trakcyjnych Impuls. Okazało się, że program został celowo napisany z wadami, co wywołało poważne kontrowersje w branży kolejowej. Specjaliści ds. cyberbezpieczeństwa, biorący udział w międzynarodowych zawodach informatycznych, zostali zaangażowani przez Serwis Pojazdów Szynowych Mieczkowski, po tym jak kilka pojazdów Impuls, używanych przez Koleje Dolnośląskie, uległo awarii w niecodzienny sposób. Po długotrwałych analizach, podczas których prowadzono badania, ujawniono, iż w oprogramowaniu istniał system blokad, z którymi różne wersje oprogramowania posiadały zróżnicowane problemy.

Jednym z wyznaczników powodujących unieruchomienie pojazdu był jego postój przez przynajmniej 10 dni. Po przeprowadzeniu aktualizacji, oprogramowanie skanowało konkretne, ściśle zdefiniowane obszary. Ujawniono, że lokalizacje te odnosiły się do miejsc, w których znajdowały się konkurencyjne firmy Newagu, takie jak stanowiska serwisowe SPS Mieczkowski oraz zakłady PESA Bydgoszcz, a także ZNTK Mińsk Mazowiecki.

Co więcej, w oprogramowaniu EZT Impuls, będącym w posiadaniu Polregio, znaleziono kod maszynowy, który miał na celu unieruchomienie pojazdu po upływie określonej daty, symulując awarię sprężarki. Dodatkowo, w przypadku innego sprawdzonego zespołu trakcyjnego, w programie istniał warunek nakazujący sygnalizowanie awarii pojazdu po przejechaniu miliona kilometrów. Grupa badawcza odkryła dwie metody odblokowania tych uciążliwości: jedna opierała się na sztucznym resecie ustawień, natomiast druga wymagała wykonania nietypowych kombinacji klawiszy i akcji, które nie były udokumentowane w instrukcji.

27 grudnia 2023 roku podczas 37th Chaos Communication Congress (37C3) w Hamburgu zespół Dragon Sector zaprezentował szczegółowy proces, który doprowadził do odkrycia tych blokad oraz ich funkcjonowanie. Zespół odkrył, że celowe wady dotyczyły aż 24 spośród 29 sprawdzonych pojazdów Newagu, a wśród zaangażowanych przewoźników znalazły się takie organizacje jak SKM Warszawa, Warszawska Kolej Dojazdowa oraz Polregio.

Sprawa przyciągnęła uwagę prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, a także CERT Polska. Po ujawnieniu tych nieprawidłowości Janusz Cieszyński, były Minister Cyfryzacji, potwierdził, że informacja o tych wadach była znana Radzie Ministrów oraz służbom specjalnym od maja 2023 roku. W tym czasie przedstawiono materiały na posiedzeniu kolegium ds. cyberbezpieczeństwa.

Równocześnie, od 2022 roku, wiedzę na ten temat miał również UOKiK oraz UTK. W październiku 2023 roku Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego złożyła zawiadomienie do prokuratury w Nowym Sączu w sprawie dotyczącej oprogramowania pojazdów Impuls. W grudniu 2023 roku dochodzenie przekazano do prokuratury regionalnej w Krakowie, która postawiła zarzuty na podstawie artykułów 269 §1 oraz art. 286 §1 kodeksu karnego.

Tematyka ta była roztrząsana podczas posiedzeń Parlamentarnego Zespołu ds. Walki z Wykluczeniem Transportowym, które odbyły się 17 stycznia oraz 27 lutego 2024 roku, w których udział wzięli przedstawiciele grupy Dragon Sector, firmy Newag, przewoźników kolejowych oraz posłowie.

12 lutego 2024 roku do siedziby Newagu w Nowym Sączu przybyli przedstawiciele prokuratury regionalnej w Krakowie, aby zabezpieczyć materiały potrzebne do prowadzonego dochodzenia. Newag nie zgadza się z zarzutami i oskarża grupę Dragon Sector oraz firmę SPS Mieczkowski o naruszenie praw autorskich oraz nielegalne zhakowanie oprogramowania Impulsów. Proces sądowy został wytoczony, a pierwsza rozprawa miała miejsce 28 sierpnia 2024 roku. Komentatorzy sugerują, że ta sprawa może mieć charakter pozwu typu SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation), co sugeruje, że zmierza do stłumienia publicznej debaty na ten kontrowersyjny temat.


Oceń: Newag

Średnia ocena:4.58 Liczba ocen:12